Ergen Sağliği İzlemi̇

Ergen Sağliği İzlemi̇

ERGEN SAĞLIĞI İZLEMİ

 “Sağlık sadece hastalık ve sakatlığın olmayışı değil, bedenen, ruhen ve sosyal yönden tam bir iyilik halidir.”

            Doktor olmaya adım attığım Hacettepe Tıp Fakültesi eğitimim ve takiben ‘Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanlığı’ ihtisasım sırasında ‘sağlığın bütüncül değerlendirilmesi kısmına çok az önem verilmesi’ hep kafamı kurcalamıştır. Bu alanda eksikliklerin farkında olan bir Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları uzmanı olarak da kendimi bu konuda geliştirmeye adadım ve Ankara Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Tıp Fakültesi’nde ‘Sosyal Pediatri’ üst ihtisası eğitimi aldım. Sonrasında aynı üniversitede öğretim üyeliği kadrosunda uzun yıllar çalışarak meslektaşlarımı ‘Sosyal Pediatri’ bilim alanında eğitmeye başladım. Bu konunun önemini şöyle özetlemek istiyorum. Günümüzde geniş aile içinde büyüyen çocuk sayısının azalması, teknolojinin artması ile her türlü olumlu-olumsuz uyarıya çocuklarımızın maruz kalması, anne-babaların yoğun çalışmaları çocuklar üzerinde tüm hayatlarını etkileyecek ruhsal ve sosyal sonuçlar doğurabilmektedir. Yaşanan negatif etkileşimler de çocuklarımızın ergenlik dönemi ve sonrasında erişkin dönemindeki tüm davranışlarını, ilişkilerini, sosyal hayattaki veya akademik alanda tüm başarılarını olumsuz etkileyebilmektedir.

Benim görevim en çok burada ortaya çıkmaktadır. Çocuklarımızın fiziksel sağlığının korunmasının yanında, sosyal ve ruhsal olarak nasıl sağlıklı bireyler yetiştirebiliriz sorusunu, her ailenin kendine özel koşulları içinde cevaplayarak onlara yol göstermek, mutlu- kendine güvenen çocuklar yetişmesine katkı sağlamak en büyük idealimdir.  Şunu unutmamak gerekir ki mutlu, kendine güvenen, ne istediğini bilen bir birey, her alanda başarıyı elde edecektir. Bir çocuk büyüdüğünde bir toplumu değiştirebilir.

Büyüme dönemleri içerisinde “ergenlik dönemi” yaşamın en özel evrelerinden biridir. Amerikan Psikiyatri Birliği ergenlik dönemini; fiziksel ve duygusal süreçlerin yol açtığı cinsel ve psikososyal olgunlaşma ile başlayan, bireyin bağımsızlığını kazandığı çok da belirli olmayan bir zamanda sona eren kronolojik bir dönem olarak tanımlamaktadır. Dünya Sağlık Örgütü ise ergenlik dönemini; çocukların fiziksel, ruhsal ve sosyal açıdan önemli gelişim ve değişimler göstererek yetişkin döneme geçiş yaptıkları bir süreç olarak tanımlar. Ergenlik dönemi DSÖ’ye göre 10- 18 yaş arası dönem olarak bildirilse de kimi kaynaklara göre 21 yaş hatta 24 yaşa kadar sürdüğü belirtilmektedir.

Ergenlik çağı, çocukların fiziksel, duygusal ve sosyal açıdan pek çok değişikliği kısa sürede ve bir arada yaşadığı bir değişim dönemidir. Bu noktada sağlıklı bir yetişkinlik dönemi için ergen sağlığı ve gelişimini desteklemek çok önemlidir.

Ergen sağlığı izlemi için başvuran hastalarımda öncelikle bireyin başvuru şikayetini değerlendirsem de, bu başvuruyu sağlıklı bir yaşam biçimini öğretmek ve risklerden korunmada çok yönlü değerlendirmeye açık bir fırsat olarak görürüm.

Ergenlik fiziksel olarak hızlı büyümenin, hızlı boy uzamasının beklendiği bir dönemdir. Bu dönemde altta yatabilecek çeşitli nedenlerle yeterli boy uzamaması nihai yetişkinlik boyunun kısa olmasına neden olabilir. Boy kısalığı ergenin fiziksel sağlığı yanında ruhsal sağlığını da derinden etkileyebilir. Yılda en az bir defa, bazı gerekli durumlarda daha erken dönemde büyümenin değerlendirilmesi, boy, vücut ağırlığı ve diğer ölçümlerin standart sapmalarının hesaplanması gerekir. Hızlı boy uzama döneminde kas iskelet sistemi taramaları da ayrıca önem kazanmaktadır. Kifoz, skolyoz, ortodontik problemler, yürüme ve düz tabanlıkla ilgili sorunlar atlanmamalıdır. Egzersiz alışkanlığının kazandırılması da yine bu dönemde olmaktadır.

Ergenin tam bir fizik muayenesinin yapılması, özellikle kolesterol, hipertansiyon ve kalp sağlığı değerlendirmesinin yapılması gerekir. Bu dönemde obezitenin önlenmesi, sağlıklı beslenme davranışının kazandırılması yaşam boyu sağlığı etkilemektedir.

Ergenlik dönemi cinsel hormonların aktif olduğu cinsel kimlik gelişiminin şekillendiği bir dönemdir.  Hem kız hem de erkeklerde puberte ile ilgili yaşanabilecek sorunların erkenden tespiti gerekir. Ayrıca cinsel yolla bulaşabilecek hastalıklar da uygun bir dille ergene anlatılmalı, bu konuda farkındalığı sağlanmalıdır.

Ergenlik döneminde uyguladığımız Tdap/Td aşısı, HPV aşısı, daha önce yapılmadıysa menenjit aşıları ve mevsimsel grip aşıları bulunmaktadır. Yine yılda bir kez, gerekli durumlarda daha sık kan tahlilleri verilmelidir.

Ergen sağlığını bütüncül değerlendirdiğimizde belki de en sık yaşanan sorunları sosyal ve ruhsal sağlık açısından görmekteyiz. Arkadaş ilişkileri, sosyal beceriler, davranış gelişimi değerlendirmesi gerekir. Bu görüşmede çoğu zaman gizli kalmış bir duygusal sorun, akran zorbalığı veya sosyal ilişkilerde yaşanan zorluklar ortaya çıkabilmektedir. Bu sayede ergenin güçlendirilmesi gereken yönlerini o henüz hayata atılmadan sağlamlaştırabilmekteyiz.

Ergenin hayatında aile ikinci plandaymış gibi görünse de aslında en sağlam dayanağı ailesidir. Bu noktada aile içi etkin iletişim sağlanmalıdır. Yine ergenin içinde yaşadığı toplumun sosyokültürel normlarına ayak uydurabilme becerileri geliştirilmelidir.

Ergenler risk almayı her fırsatta dener. Bu noktada olası riskli davranışlar konusunda ailenin farkındalığını artırmak olası riskleri önlemeye yardımcı olur.

Ergenler dalgalı ve kırılgan bir ruh haline sahip olabilir. Karşılaşılabilen ruhsal sorunların başında depresyon gelebilmektedir. Depresyonun erken tespiti ve zamanında müdahale edilmesi karşılaşılabilecek olumsuz olayların önüne geçebilmektedir.

Ergen sağlığı izleminde okul başarısı, hayat başarısı, hedefler ve kariyer planı gibi daha sayamadığım birçok spesifik konuya da değiniyorum.

Dijitalleşen dünyada ergenler biz yetişkinlerden çok daha hızlı bir şekilde dünya vatandaşı olmaya adaptedir. Bu noktada değişim ve gelişimlerin farkında olarak yaşanan o çağa ayak uydurabilen, her açıdan sağlıklı ve güçlü gençler yetişmesi için ergen sağlığı izlemlerinin ihmal edilmemesini tüm kalbimle siz ebeveynlere hatırlatmak isterim.

Bahar Mert
Bahar Mert
2024-07-04
Canımız Doktorumuz ❤️ Muayeneye gideceğimiz gün evimizde bir bayram havası eser, tıpkı çok sevdiğimiz bir akrabamıza ya da aile dostumuza misafirliğe gidiyormuşuz gibi hazırlanırız, önce Doktorumuzun asistanı bizleri samimiyetle, ilgiyle ve güler yüzle karşılar, sonra da Doktorumuzun güzel yüzünü görünce yüzümüzde güller açar. Muayenelerimiz ev ortamı rahatlığında geçer. Kendisi bizim emzirme sürecimizin de kahramanı. Her zaman yanımızda ve ulaşılabilir olduğunu bilmek benim gibi pek de rahat karakterli olmayan bir anne için inanılmaz güven verici. İyi ki varsınız.
Osman Erdem
Osman Erdem
2024-06-28
Seda hocam çok bilgili ve çok ilgili. Kendisine teşekkür ediyoruz 👶🏻
badegül yıldız
badegül yıldız
2024-06-12
Dünyanın en tatlı hocası
Hatice Pelin Demirel
Hatice Pelin Demirel
2024-05-27
Seda Hoca’mla, mama sürecine başlamış yeterli kiloyu alamayan kızımın doğumuyla tanıştık. Sütüm yok diye düşünürken, 10 percantillik kızımı 1. Ay mamadan kesip, 6 ay sadece anne sütüyle besleyerek 50lere getirdik. Kızımı tam 22 ay emzirdim sayesinde. Oğlumun da kızımın da tüm kontrollerinde, aklımızda hiçbir soru işareti bırakmadan güvenle ayrılıyoruz yanından. Bilgisi inanılmaz. Şiddetle tavsiye ederim sevgili Hocamı.
Sengul Savas
Sengul Savas
2024-04-26
İlk çocuğumun ilk muayenesinde tanıştık hocamızla. İki çocuğumun da bütün rutin kontrolleri için görüştük. Bunları başka bir şehre ve şimdi başka bir ülkeye taşındığımızda da yaptık, yapıyoruz. Hocamızı bebeğimiz düştüğünde, ateşlendiğinde, olağan dışı ağlamaları olduğunda aradık; günün her saatinde, her zaman yanımızdaydı. Başka şehirlerde, hastanelerde yazılan ilaçları ona sormadan vermedim çocuklarıma. İyi ki. Kimseyi dinlemeyen bir insan olarak Seda hocamın her dediğini harfiyen uyguladım. Çünkü her muayenede, görüşmede, bir tıp öğrencisiymişimcesine bir kez olsun savmadan, bana uzun uzun tüm aksiyonlarımızın nedenleri anlattı. Bu pediatri tarafı. Sosyal pediatri tarafı en az o kadar kıymetli. Bugün 3.5 yaşındaki çocuğumun dışa dönük ve özgüvenli olabilmesini ona borçluyum. 4. ayından itibaren onu tanıyarak, bizi tanıyarak, çocuğumuzun sosyal gelişimi ve ailemizin iyilik hali için çok yerinde yönlendirmeler yaptı. Uyku, beslenme, sınır koyma gibi. Bunları her bedene bir elbise yaklaşımıyla değil, çocuğu, aileyi ve ortamlarını tanıyarak yapıyor. Bu yönlendirmelerin ne manaya geldiğini anladığımda bir kez daha şükrettim onunla denkleştiğimizde. Son olarak ve çok önemli olarak; günümüz şartlarında, bu kadar ticarileşen bir ortamda çok nadir karşılaşabileceğimiz, hastanın iyiliğini ön planda tutan çok yüksek hekim ahlakının, işine duyduğu saygının ve sevginin hayranıyız.
Hande Aydoğan
Hande Aydoğan
2024-04-22
11 aylık oğlumun doğumundan itibaren rutin kontrolleri için bir çok hekime muayene oldu. Ancak muayenelerimiz boy, kilo ölçümü, genel geçer bir kaç tavsiye ve klasik kitabi bilgilerin ötesine geçmedi. Seda Hoca ile tanıştıktan sonra sosyal pediatrinin gerçekten ne anlam ifade ettiğini bizzat anladım. Kendisi alanında inanılmaz bilgili, çok ilgili, iletişimi kuvvetli, çocukları kendi çocuğu hassasiyeti ile gören, seven ve titiz bir hekim. Her ziyaretimizde oğlumun detaylı pediatrik muayenesinin yanında günlük yeme içme düzeninden uykusuna oynadığı oyunlardan dil becerilerine kadar uzanır. Seda Hoca tüm detayları hasta dilinden ifade edip çok değerli yönlendirmelerini hiç bir konuyu atlamadan paylaşır. Muayenenesi ev konforunda, tertemiz, sıcacık, bebeklerin ve ailelerinin konforu için ince ince düşünülüp özenle hazırlanmış. Asistanı Beyza Hanım da hocamız gibi muhteşem. Sevgiyle karşılanıp bilgiyle donanıp endişelerden arınıp ayrıldığımız bir muayene! İçime sinsin bilgisine ilgisine sonsuz güveneyim çocuğumu gözüm kapalı emanet edeyim diyen herkese gönülden tavsiye ederim!
NESLİHAN DOĞAN
NESLİHAN DOĞAN
2024-02-04
Seda hocam çocuk sağlığı ve gelişimi ile ilgili her konuya hakim ,deneyimli ,çok güleryüzlü, sevecen,aile ile iletişimi mükemmel olan bir doktordur. Teşhis ve tanısısı hiç şaşmaz.En küçük ayrıntıyı bile atlamaz.Kızımın doğduğu ilk günden beri her konuda destekçimiz oldu. Çocuğunuzu büyütürken böylesine bilgili ve tecrübeli bir doktorun hep bir telefon uzağınızda olduğunu bilmek inanılmaz güven verici. Rutin kontrollerinin yanısıra ek gıda, uyku eğitimi, tuvalet eğitimi,kreş süreci gibi bir çok konuda hep yanımızdaydı.Kızım şuan 4 yaşında ve doktorunu çok seviyor. İyi ki tanıdık iyi ki yollarımız kesişti🙏🏻Hayatımıza kattığı tüm güzellik ve destekleri için çok teşekkür ederiz...
fatma güneş
fatma güneş
2024-02-01
Çocuğu söz konusu olunca bende hemen panikleyen anneler arasındaydım. Ama her şeyi detaylıca anlatıp, bilgisiyle, güler yüzüyle beni sakinleştirip muayenemizi yaptı. Hiç bir detayı atlamadan olasılıkları bile ihmal etmeden sürecimizi sakince yürütmemizi sağladı. Çocuklarla olan iletişimi sayesinde de kızım hiç ağlamadan severek muayene olmaya gidiyor. Doktor hasta ilişkisinden öte artık bir aile olduk. Seda hocamla tanışmak hayatımızın en büyük şansıydı ❤️ Mesleğini hakkıyla severek yapan doktorlar iyi ki var🙏